[เรียนคำศัพท์วิชาการ (ภาษาญี่ปุ่น) จากอนิเมะ Rikekoi] ———————————— ในอนิเมะ Rikekoi ตอน 01 นี้จะเป็นการพูดถึง "การทดสอบสมมติฐาน" (仮説検定 kasetsu kentei - Hypothesis Testing) คันจิ 仮 kari หมายถึงชั่วคราว ส่วน 説 setsu หมายถึงความคิด หลักการ หรือจุดยืน เมื่อนำทั้งสองคำมารวมกันจะได้ 仮説 kasetsu ซึ่งหมายถึงสมมติฐาน สมมติฐานคือการคาดเดาอย่างมีหลักการโดยขึ้นอยู่กับความคิดและประสบการณ์ของแต่ละคน อาจจะถูกต้องหรือไม่ก็ได้ ซึ่งถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากๆ ในทางวิทยาศาสตร์ คำศัพท์ที่สำคัญในอนิเมะ Rikekoi ตอน 01 คือ... ———————————— 帰無仮説 kimu kasetsu สมมติฐานว่าง / สมมติฐานหลัก (Null Hypothesis) ———————————— ยูคิมูระ พระเอกของเรื่องต้องการทดลองว่า "การทำคาเบะด้ง (※ อธิบายในคอมเมนต์) ส่งผลต่ออัตราการเต้นของหัวใจหรือไม่" ดังนั้น เขาจึงตั้งสมมติฐานขึ้นมาว่า (สมมติฐาน A) "นางเอกใจเต้นเนื่องจากการทำคาเบะด้งของยูคิมูระ" ซึ่งเรายังไม่สามารถสรุปว่าสมมติฐานดังกล่าวถูกต้องหรือไม่ ด้วยเหตุนี้ เราจึงกำหนดสมมติฐานอีกข้อหนึ่งที่ตรงกันข้ามกับสมมติฐานแรกเริ่ม นั่นคือ (สมมติฐาน B) "นางเอกใจเต้นเพราะสาเหตุอื่น นอกเหนือจากการทำคาเบะด้งของยูคิมูระ" ......... พระเอกต้องการพิสูจน์ว่าสมมติฐาน A ถูกต้อง ดังนั้นพระเอกจึงกำหนดให้สมมติฐาน B เป็นสมมติฐานหลัก (帰無仮説) เมื่อ B เป็นสมมติฐานหลัก (帰無仮説) เราจะถือว่า B ถูกต้องจนกว่าจะได้รับการพิสูจน์ ซึ่งในทางสถิติ ถ้าโอกาสที่จะเกิดเหตุการณ์นั้นต่ำกว่า 5% เราจะถือว่ามีโอกาสเกิดขึ้นน้อยมากๆ จนสามารถปฏิเสธสมมติฐานได้ ถ้าสมมติฐาน B ถูกปฏิเสธ สมมติฐาน A จะกลายเป็นสมมติฐานที่ถูกต้องโดยทันที เท่ากับว่าสิ่งที่เราคิดตั้งแต่แรกนั้นถูกต้อง ดังนั้นพระเอกจึงได้ทำการทดลองวิจัยและเก็บค่าทางสถิติ ซึ่งผลลัพธ์จะเป็นอย่างไรนั้น ติดตามได้ในอนิเมะเลยครับ สำหรับผู้ที่สนใจรายละเอียดเชิงลึกเกี่ยวกับเรื่องนี้ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ในหัวข้อ "สถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics)" ในวิชาสถิติระดับมหาวิทยาลัย ———————————— ภาพจากอนิเมะ 理系が恋に落ちたので証明してみた。 Rikei ga Koi ni Ochita no de Shoumei Shite Mita พิสูจน์นิยามความรักด้วยหลักวิชาสายวิทย์